fbpx

Het pedagogisch gesprek

Professionaliseringstraject

Hester IJsseling en Rudolf Kampers verzorgen vanuit het lectoraat Professionaliseren met hart & ziel een professionaliseringstraject van vijf bijeenkomsten van drie uur voor leerkrachten en lerarenopleiders.

LEERDOELEN
Na dit traject ben je in staat pedagogische gesprekken te leiden en weet je waarom je dat doet. In een pedagogisch gesprek begeleid je collega’s bij het onderzoeken van concrete pedagogische ervaringen uit de onderwijspraktijk aan de hand van momenten waarop je als leraar geraakt werd, even niet wist wat je moest doen en toch moest reageren, en/of die te maken hebben met persoonsvorming.

Tijdens de bijeenkomsten werk je samen in praktische opdrachten en oefengesprekken. Je onderzoekt pedagogische ervaringen, je verwerft bepaalde gespreksvaardigheden en pedagogische taal, en je leert vanuit een pedagogisch perspectief te kijken naar de onderwijspraktijk. Je leert de pedagogische gespreksvorm toe te passen binnen verschillende contexten. De te bestuderen literatuur draagt taal en een theoretische basis aan voor het pedagogische verhaal van je school.

Om de gespreksvorm goed te kunnen toepassen, is het van belang dat je inzicht hebt in het waartoe. Het voeren van pedagogische gesprekken draagt bij aan subjectiverend onderwijs (een term van Gert Biesta), dat wil zeggen, onderwijs dat aandacht schenkt aan persoonsvorming door de ontmoeting met de werkelijkheid te verkennen, waarbij de ervaring met weerstand positief wordt gewaardeerd. Met pedagogische gesprekken creëer je ruimte om de weerbarstige onderwijspraktijk vanuit pedagogisch perspectief te onderzoeken; je onderzoekt wat het onbeheersbare in je onderwijspraktijk voor jou als leraar betekent en wat het van je vraagt.

ATTITUDE VAN DE PEDAGOGISCH GESPREKSLEIDER

Een pedagogisch gespreksleider is iemand die:

  • betrokken is op het vraagstuk van de vrijheid en verantwoordelijkheid van de persoon
  • toegewijd is aan het prikkelen van het verlangen om persoon te willen zijn
  • aandachtig, tactvol en betrokken is
  • vertrouwen, geduld, ruimte en interesse heeft (in/met/voor de mogelijkheden van de ander)
  • bescheiden is ten aanzien van wat zij vermag
  • standvastig is en weet waar zij voor staat
  • besef heeft van wat de pedagogische dimensie behelst - zowel theoretisch als praktisch
    • collega’s regelmatig vragen stelt:
    • Wat was ook alweer wat maakte dat je leraar wilde of worden?
    • Kun je een verhaal vertellen over een moment in jouw praktijk dat je raakte?
    • Waar zit de ruimte in de les enz. voor de persoon die het kind zelf wil zijn?
  • in de praktijk meeloopt en pedagogische momenten ziet en bekrachtigt, momenten waarop zich mogelijkheden aandienen voor het verdiepen van de pedagogische relatie, momenten waarop er ruimte is voor de leerling om als persoon te verschijnen
  • het uitzicht op de pedagogische dimensie steeds weer opent en haar collega’s daarin mee kan nemen
  • zelf ‘subject’ wil zijn, dat wil zeggen zich bewust is van haar vrijheid en zelf verantwoordelijkheid wil dragen voor de manier waarop zij zich verhoudt tot haar pedagogische opdracht
  • zich bewust is van de betekenis van taal, lichaamstaal, gevoel, stemming, atmosfeer
  • zich bewust is van haar levensverhaal en hoe dat haar pedagogisch handelen beïnvloedt

BEKWAAMHEDEN VAN DE PEDAGOGISCH GESPREKSLEIDER

Een pedagogisch gespreksleider:

  • begrijpt het verschil tussen objectiverend en subjectiverend onderwijs, kan dit herkennen en aan anderen laten zien
  • creëert een vrije ruimte waarin de pedagogische sensitiviteit van de deelnemers wordt gecultiveerd
  • faciliteert het gesprek zonder inhoudelijke overwegingen aan te reiken
  • geeft de deelnemers duidelijke spelregels en instructies
  • structureert, faseert en regisseert het groepsdenkproces en houdt orde, rust en overzicht
  • vraagt naar verhalen over betekenisvolle pedagogische (sleutel-)momenten
  • helpt de deelnemers welwillend en vrijmoedig te denken en spreken
  • is een voorbeeld in:
    • het waarderen en inspireren van de deelnemers
    • het initiëren van betrokkenheid en samenwerking
    • een kritische, open en onderzoekende houding
    • nauwkeurig luisteren (‘generatief luisteren’, Scharmer)
    • het zich verplaatsen in gevoelens, gedachten en verlangens van anderen
    • het bewaken van helderheid en het stellen van vragen
    • een beknopte en concrete spreektrant
  • kan haar oordeel opschorten, haar adviezen achterwege laten en stimuleert de deelnemers daartoe
  • waarborgt de inhoudelijke voortgang van het pedagogisch gesprek zonder dat de deelnemers fases overslaan
  • bewerkstelligt dat het onderzoek van de deelnemers tevens een zelfonderzoek is
  • werkt met verschillende soorten hulpvragen en verschillende vormen van feedback
  • heeft oog voor groepsdynamiek en is sensitief in verbale en non-verbale communicatie
  • waarborgt een atmosfeer van vertrouwen en veiligheid
  • reageert adequaat op signalen van onveiligheid
  • waarborgt afstand van kortetermijnbelangen en zorgen van alledag
  • heeft hart voor de deelnemers
  • houdt het hoofd koel

 Interesse in dit traject? Stuur een mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. voor uw vragen en het programma (inclusief voorbereiding, literatuur en praktische informatie) voor dit traject.

Contact

  • Bezoekadres
     
    Thomas More Hogeschool
    Stationssingel 80
    3033 HJ Rotterdam
  • Telefoon
     
    +31 (0)10 – 4657066

  • Mail
     
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Agenda

Twitter