Vrije ruimte & de dialoog

Hoe creëer je vrije ruimte in school om persoonlijke ervaringen te onderzoeken? Hoe kunnen we wijzer worden van die ervaringen? Hoe leer je leerlingen en collega’s hun oordeel even uit te stellen, en zich te verplaatsen in de situatie van de ander? In een vakkundig geleide dialoog leren de deelnemers elkaar én zichzelf kennen. In deze cursus leer je hoe jij als gespreksleider dergelijke gesprekken kunt faciliteren. In de klas met alle groepen kinderen (filosoferen met kinderen), met collega’s (visieontwikkeling, intervisie) en bijvoorbeeld met groepen ouders in het kader van ouderbetrokkenheid.

DOEL
Na deze cursus ben je in staat onderzoeksgesprekken op basis van de socratische methode te leiden. Daarin begeleid je leerlingen, collega’s en/of ouders bij het vinden van nieuwe inzichten en handelingsperspectieven: praktische wijsheid. Je kunt na deze cursus:
• De meest uiteenlopende ervaringen onderzoeken en (nog) beter aansluiten op de belevingswereld van je leerlingen
• Een filosofisch gesprek met iedere groep begeleiden, ook over de gevoeligste onderwerpen
• Echt contact maken met de deelnemers, je open stellen en een bezielde gedachtewisseling op gang brengen
• Vanuit een andere invalshoek een bijdrage leveren aan een sociaal veilige(r) school
Uitgangspunten:
• Inzicht is al in de deelnemers aanwezig. Jij helpt ze om het zichtbaar te maken.
• De grondstof bestaat uit de vragen en ervaringen van de deelnemers: van lesmateriaal tot nieuws, van kunst tot extreme denkbeelden, van discriminatie tot uitvinding.
De deelnemers onderzoeken hun ervaringen en waarden onder jouw begeleiding. Daarbij creëer je denkruimte. Dat is vrije ruimte, waarin mensen al onderzoekend leren omdat ze dat willen. Een vakkundig geleide dialoog motiveert leerlingen en stimuleert hun onderzoekende houding.

DOELGROEP
Leerkrachten die op professionele wijze groepsdenkprocessen willen leren begeleiden.

INHOUD
Gedurende de cursus bestudeer je enige literatuur. Tijdens de bijeenkomsten werk je samen in praktische opdrachten en oefengesprekken. Je onderzoekt betekenisvolle vragen, ontwikkelt een onderzoekende houding en verwerft een aantal socratische basisvaardigheden. Je leert deze methode toe te passen binnen verschillende contexten. Dit vereist verwerving van een reeks competenties:

II - COMPETENTIES

A - Kennis De gespreksleider:

  1. is vertrouwd met de uitgangspunten van de socratische methode
  2. kent de klassieke opvattingen rond het begrip meesterschap en bijbehorend filosofisch gedachtengoed
  3. heeft basale kennis van enkele filosofische vragen in verschillende deelgebieden van de filosofie, die in overleg worden vastgesteld. Denk aan gebieden als ethiek (Wat is het goede?), sociale en politieke filosofie (Wat is rechtvaardigheid?), wetenschapsfilosofie (Wat is wetenschap?), kennistheorie (Wat is kennis?), filosofische antropologie (Wat is een mens?) en esthetica (Wat is schoonheid?).

B - Vaardigheden

De gespreksleider:

  1. past deze kennis in het gesprek toe zonder inhoudelijke overwegingen aan te reiken
  2. geeft de deelnemers duidelijke spelregels en instructies
  3. structureert, faseert en regisseert het groepsdenkproces en houdt orde, rust en overzicht
  4. brengt de deelnemers tot welwillend en vrijmoedig denken en spreken
  5. is een voorbeeld in:
    I) het waarderen en inspireren van de deelnemers
    II) het initiëren van betrokkenheid en samenwerking
    III) een kritische, open en onderzoekende houding
    IV) nauwkeurig luisteren
    V) het zich verplaatsen in gedachten, gevoelens en verlangens van anderen
    VI) het bewaken van eenduidigheid en het stellen van vragen
    VII) een beknopte en concrete spreektrant
  6. brengt de deelnemers ertoe hun oordeel voor de duur van het onderzoek op te schorten
  7. waarborgt de inhoudelijke voortgang zonder dat de deelnemers fases overslaan of vroegtijdig definities formuleren
  8. bewerkstelligt dat het onderzoek van de deelnemers tevens een zelfonderzoek is
  9. werkt met verschillende soorten hulpvragen en verschillende vormen van feedback
  10. is in staat vooronderstellingen te onderscheiden
  11. leidt adequaat af wat deelnemers bezighoudt en formuleert daarmee corresponderende vragen
  12. heeft oog voor groepsdynamiek en is sensitief in verbale en non-verbale communicatie
  13. waarborgt een atmosfeer van vertrouwen en relatieve veiligheid
  14. reageert adequaat op signalen van onveiligheid
  15. waarborgt afstand van kortetermijnbelangen en zorgen van alledag
  16. bewaart distantie ten aanzien van de deelnemers

ORGANISATIE
Thomas More Academie. Opleidingsdocent: Rudolf Kampers

STUDIEBELASTING
5 bijeenkomsten van 3 uur en voorbereiding (literatuur, oefengesprekken leiden en daarop reflecteren).

KOSTEN
€375,-

LOCATIE
Thomas More Hogeschool, Rotterdam

CURSUSDATA
09-01-2019 14:00-17:00
23-01-2019 14:00-17:00
06-02-2019 14:00-17:00
20-02-2019 14:00-17:00
06-03-2019 14:00-17:00

BIJZONDERHEDEN
De cursus is gevalideerd door Registerleraar.nl met 25 registeruren.
Meer informatie over de inhoud: Rudolf Kampers; Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Share this product

Contact

  • Bezoekadres
     
    Thomas More Hogeschool
    Stationssingel 80
    3033 HJ Rotterdam
  • Telefoon
     
    +31 (0)10 – 4657066

  • Mail
     
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Agenda

Twitter